1. Według niej średni kurs EURPLN w 1 kwartale to 4,65 - bzz, licząć po fixingu NBP to 4,59 a po kursach zamknięcia to 4,4950 - ot taka "drobna" nieścisłość.

2. Wycenia opcje po kursie średnim za cały kwartał a powinno się wycenić po kursie na koniec kwartału.

3. Rozpowszechnia mem o asymetryczności umów jako źródło wszelkiego zła - ale może kiedyś się douczy, że opcje są zawsze asymetryczne.

4. Manipuluje też informacją nie podając, że to same firmy nie chciały płacić za opcje i z tego wynikają różnice w nominałach put i call. 2+2=4, firmy kupiły opcje put głęboko ITM a wystawiały opcje call OTM. Nie ma się czemu dziwić, tylko trzeba nauczyć się liczyć na poziomie szkoły podstawowej.

5. Pani Goss płacze też nad wyceną opcje w księgach banków. Zapomniała już, że wyżej pisze o zmienności kursów jako jednym z czynników wpływających na wycenę opcji. Ponieważ zmienność przez ostatni rok wzrosła drastycznie, więc nic dziwnego, że opcje call były wyceniane z kwartału na kwartał coraz lepiej, ponieważ wraz ze wzrostem zmienności kursu (oraz dzięki zmianie samego kursu) rosło prawdopodobieństwo ich realizacji.

6. Rozwodzi się nad domniemaną nieuczciwością banków, które sprzedały firmom opcje z barierą - oczywiście zapomina wspomnieć (z niewiedzy i by pasowało do tezy o wrednych spekulantach), że dzięki barierze knock-out opcje put były tańsze.

Ciekawe, czy w końcu znajdzie się jakiś dziennikarz, który ma chociaż najmniejsze pojęcie o sprawie opcji i je rozumie a nie tylko będzie pisał byleby redakcja zapłaciła za wierszówkę.

BTW, ciekawa jest zmiania w tonacji tekstów Pulsu Biznesu na temat opcji - czyżby ktoś wreszcie zrozumiał jakie bzdury publikowali przez ostatnich parę miesięcy?

A może, jak tak chętnie "ekonomiści" H. i G. szastają nieswoją kasą, to przeprowadzą interwencyjny skup mojej pracy - jak równość, to równość. Razem z darmowymi opcjami put ITM od doktora Andrzejewskiego będę leżał pod palmami i tylko liczył zyski.

Zapewne układ uwziął się na naszą patriotyczną złotówkę i nią spekuluje. Banki, które nieopacznie się przyznały do krótkiej sprzedaży złotego (Goldman Sachs¹  i Danske Bank) stały się się wrogami ludu.

Darmowa lekcja dla niedouczonych dziennikarzy i publicystów.

W każdej chwili banki (wszystkie banki, także polskie i także państwowe lub quasi-państwowe jak BGK, BGŻ, PKO BP) spekulują na złotym, euro, dolarze, obligacjach i co tam jeszcze wymyślono. Na umocnienie jak i na osłabienie danego waloru. W minutę potrafią zmienić swoją strategię, odwrócić pozycję z długiej na krótką i odwrotnie. Dlaczego? Bo celem dealerów jest zarobienie pieniędzy dla banku i dla siebie a nie życie <baczność>ku chwale Ojczyzny<spocznij>. Do takiej pracy zostali przyjęci i takie mają obowiązki. Jak któremuś z wannabe-prawicowców spod znaku "Nie będzie krwiopijca-wyzyskiwacz pluł nam w twarz", to niech się zamknie - nie każdego stać na luksus bycia opłacanym z pieniędzy podatników. A wzywanie do odejścia z GS Marcinkiewicza jest dowcipem tygodnia.

Rzetelne wiadomości w RMF FM.

RMF FM dzisiaj donosi, że niejaki Zbigniew Przybysz, prezes dumnego Stowarzyszenia na Rzecz Obrony Polskich Przedsiębiorstw szacuje strat firm na opcjach na 200 mld złotych oraz średnio każda z firm poniosła straty w wysokości 20 mln złotych. Nie pozostaje mi nic jak wyrazić wyrazy ubolewania z powody niskiego poziomu reporterów radiowych. Przeprowadźmy mały sprawdzian:

1. 200 mld strat ogółem / 20 mln strat średnio na firmę daje nam 10.000 firm, które się przejechały na spekulacjach.
2. Przyjmijmy, że złoty osłabił się o 1,5 złotego za Euro z 3,20 na 4,7.
3. 20 mln strat przy różnicy kursowej 1,5 złotego daje nam średnią wartość transakcji na poziomie 13 mln Euro.
4. 13 mln Euro pomnożone przez 10.000 (ilość firm poszkodowanych według SnROPP) oznacza, że firmy zawarły umowy na kwotę 130 mld Euro.
5. Jest to, mniej więcej, kwota rocznego eksportu Polski.

Wnioski są dwa, w zasadzie trzy:

Albo prezes SnROPP łże w żywe oczy podając kwoty strat albo firmy, które zawarły transakcje opcyjne ,są/były kierowane przez kompletnych idiotów.

Wniosek trzeci - nikt z RMF FM nie sprawdził, czy podawane liczby mają jakikolwiek sens ekonomiczny. Tyczyński musi chyba złorzeczyć co nie miara.

Innym sposobem ucieczki przez zobowiązaniami według światłego prezesa Przybysza ma być fakt zawierania transakcji przez telefon. Chyba biedaczysko nie doczytał umów ramowych/ISDA, gdzie o tym się mówi dużymi literami. Jak on chciał to zawierać? Fizycznie wybierając się do dealing roomu? ROTFL.

Uff...

Już w samym wstępie popełnia naukową niegodziwość i zataja fakty. Wspomina, że wystawca opcji call (czyli firmy) ponoszą nieograniczone ryzyko, ale nie wspomina, że także ryzyko wystawcy opcji put (banku) jest nieograniczone. Nieprawdą jest też to „że opcje typu CALL rodzą dla jej wystawcy nieograniczone ryzyko, a przynoszą ograniczone, najczęściej znikome, zyski” Z reguły właśnie to dla kupujących opcje przynoszą one niewielki przychód lub opcje (szczególnie ATM w momencie zakupu) nie są realizowane - wystawca zatrzymuje dla siebie premie.

Kuriozum zaś jest fakt, że doktor z UE posługuje się językiem rodem z taniej powieści sensacyjnej pisząc o spiskach banków i wirusie.  Ale przejdźmy do dalszych konkretów.

Na dowód spisku nasz doktor pisze o prognozach kursu walutowego, które były ogłaszane w sierpniu 2008. Jeśli nawet doktor Andrzejewski nie wie, że prognozy są nic nie warte już w momencie ich ogłoszenia a ich trafność wynika z rachunku prawdopodobieństwa i procesów stochastycznych rządzących na rynkach finansowych, to ja już nie mam więcej pytań. To oznacza tylko jak niski jest stan nauki na polskich uczelniach ekonomicznych.

Kolejny argument naszego naukowca to,  to że eksporterzy powinni używać tylko opcji put, bo tak. Bo nie ma instrumentów forward, nie ma opcji barierowych a szczytem wyrafinowania dla doktora Andrzejewskiego jest struktura opcyjna złożona z dwóch opcji waniliowych. Na dodatek banki się zmówiły by nie oferować klientom opcji put. Dziwne, bo ja jakoś nie miałem problemów z uzyskaniem ceny na opcje put zarówno In-the-money jak i at-the-money. Doktor Andrzejewski nie widzi dwóch podstawowych problemów:

1. Firmy chciały kupić przy kursie rynkowym 3,30 opcje in-the-money¹ po kursie np. 3,50, które z natury rzeczy (o czym powinien wiedzieć każdy student) musiały bardzo dużo kosztować. Ponieważ nie chciały za nie płacić banki zaoferowały im rozwiązanie (zaoferowały a nie przystawiły pistolet do głowy prezesa Ropczyc czy Ciechu) – kupimy od was opcje call, ale ponieważ są one out-of-the money², to ich cena jest niska, więc firmy mają do wyboru albo zapłacić premię za opcje put albo wystawić opcję na kwoty przekraczające kwotę nominału transakcji put. Premie zapłacona musi się równać premii otrzymanej. Bilans musi się zgadzać - nie ma nic za darmo. Oślepieni rządzą zysku i zabłyśnięcia przed zarządami („zrobiliśmy zabezpieczenia za darmo, zarządzie”) dyrektorzy finansowi/główni księgowi przeholowali. Zajęli spekulacyjna pozycję na opcjach, którą też należało zabezpieczyć (delta hedging, Vega hedging etc), ale o tym już nie doczytali w swoich dyplomach uczelnianych.
2. Firmy stosujące transakcje zabezpieczające powinny stosować rachunkowość zabezpieczeń, by wyniki z okresowych wycen instrumentów pochodnych nie huśtały wynikiem spółki w te i wewte – przypadek Lotosu (3 kwartał 2007, 200 milionów zysku z wyceny versus 3 kwartał 2008, 200 milionów straty jest znamienny) – o tym też przedstawiciel Katedry Rachunkowości Finansowej powinien wiedzieć.

Doktor Andrzejewski próbuje też naukawo odwrócić kota ogonem, że tak naprawdę opcje put były za darmo a banki podstępnie wcisnęły opcje call. Jeśli tak jest w rzeczywistości to ja chętnie kupię opcje put ITM w każdym nominale – od doktora Andrzejewskiego. W końcu, skoro doktor Andrzejewski mówi, że są za darmo, to chętnie je rozda wszystkim chętnym.

Równie śmieszne (a w sumie i tragiczne) jest to, że w dalszej części nasz doktor tworzy hipotezy, na które nie ma żadnych dowodów. Podobno pokazuje potwierdzenia transakcji, które nie muszą być prawdziwe ale wspomina, że nie ma odpowiadającej im dokumentacji ze strony banku. Czyli nie zweryfikował prawdziwości dowodów naukowych.

Myli się nasz doktor, gdy pisze, że banki krajowe nie mają szans na wpływanie na kurs złotego. W skrajnych przypadkach nawet pojedyncze firmy, które realizują swoje operacje na kwoty kilkudziesięciu milionów Euro np. pod koniec roku mogą przesunąć ceny rynkowe o kilka groszy.

Doktor Andrzejewski jest kolejną osobą, która zapewne (teraz to już jest moja hipoteza uwiarygodniona powyższym wykazem błędów dyskwalifikujących jakąkolwiek pracę roszczącą sobie prawo do naukowości) nie zawarła w życiu ani jednej transakcji opcyjnej oraz ani razu w życiu nie wyceniała opcji, ani ich nie księgowała zgodnie z zasadami rachunkowości zabezpieczeń.

1. W PLL Lot nie ma polityki zarządzania ryzykiem – gdyby była, to nie zawierałby transakcji nagle 2 lata naprzód, tylko sukcesywnie (kwartał po kwartale) zabezpieczała swoją ekspozycję.
2. Powyższe dowodzi, że w Locie nie myślano wcześniej o zabezpieczeniu się pomimo rosnących przez 12 poprzednich miesięcy cen ropy tylko życzeniowo modliło się, że trend się odwróci.
3. W końcu gdy ceny ropy dotarły na sam szczyt, ktoś z zarządu nagle się przestraszył i zabezpieczono wszystko za jednym zamachem, co oczywiście kosztowało sporo.
4. Uroku dodaje fakt, że teraz Lot poszukuje głównego specjalisty ds. zarządzania ryzykiem rynkowym – albo nie było nikogo takiego kompetentnego, albo poświęcono płotkę na ołtarzu polityki.

Ale to nie koniec sprawy Lotu. Na temat zabezpieczenia ryzyka wypowiedział się znany genetyczny patriota, poseł Marek Suski, który autorytarnie stwierdził (zapewne popiera to swoim wieloletnim doświadczeniem zawodowym):

Jeśli ktoś się zna na hedgingu, to wie, że się nie zawiera umów na 2 lata, tylko zawiera się umowę na 3 miesiące czy pół roku. Szczególnie kiedy było wiadome, że to jest +górka cenowa+ (dla baryłki ropy naftowej - PAP). Zawarcie umowy na dwa lata za taką cenę, jest po prostu kardynalnym błędem.

Szkoda, że o tym nie wiedziałem hedgując wielomilionowe kredyty na 10 lat po stopach, które mnie nadal (pomimo spadku stóp rynkowych¹ ) satysfakcjonują i firma osiąga zakładany zysk.

Najsmutniejsze jest to, że w dzisiejszych czasach prasa chwyta słowa takiego nieuka jak Suski i je publikuje. Po co? By robić reklamę beztalenciu?

Zarząd podaję też, że "zostały zainicjowane i są prowadzone bezpośrednie rozmowy oraz korespondencja z przedstawicielami banku mające na celu wyjaśnienie zaistniałej sytuacji." Wyjaśnieniu podlegają w pierwszej kolejności skuteczność prawna roszczeń Banku i zawartych transakcji.

Z powyższego wynika, że zarząd (bądź osoby przez zarząd uprawnione) nie miał/nie miały najmniejszego pojęcia o przeprowadzanych transakcjach. Spróbujmy wyobrazić sobie te transakcje:

1. Jeden grosz różnicy na kursie na transakcji o nominale 1 mln €, to 10.000 złotych straty/zysku.
2. W dniach 27 i 28 listopada Euro na fixingu NBP wynosiło odpowiednio 3,7578 i 3,7572.
3. Wiemy, że Ropczyce stosowały strategię typu collar- kupowały opcje typu put na EURPLN i jednocześnie sprzedawały bankowi opcje typu call na EURPLN.
4. Nie byłoby problemu gdyby sprzedawały opcje call w tej samej wielkości nominału co kupione opcje typu put ¹
5. Zakładając, że cena wykonania opcji call była na poziomie 3,30 lub 3,50 to wezwanie do zapłaty przez bank oznacza, że Ropczyce wystawiły opcje na kwotę równą odpowiednio 42 i 75 M (sic!) Euro.
6. Zajrzyjmy do sprawozdania finansowego Ropczyc za 2007 rok. Na stronie 39 mamy rozbicie terytorialne przychodów ze sprzedaży. W 2007 roku spółka wyeksportowała towar za 65,5M złotych, co daje nam w przeliczeniu po kursach użytych  punkcie 5. - 19,8M oraz 18,7M Euro.
7. Widać więc, że spółka wystawiła opcje na kwoty 2-4 krotnie przewyższające jej przychody w walucie obcej.
8. Spółka również importuje surowce, wiec jej pozycja walutowa netto była jeszcze niższa, a lewarowanie wyższe.

Nie jest więc prawdą, że spółka się jedynie zabezpieczała - Ropczyce całkowicie odwróciły swój profil ryzyka - z pozycji długiej w walucie przeszła na pozycję krótką, wystawiła kompletnie nagie opcje call, na które nie miała pokrycia w rzeczywistych przychodach z tytułu eksportu. W momencie odwrócenia się trendu (kto na litość boską wierzy w jakiekolwiek prognozy?) nie powinno być żadnej niespodzianki, że bank zareagował tak a nie inaczej - jakby nie było, z kolejnymi negatywnymi wycenami całej struktury dramatycznie rosło ryzyko kredytowe banku, że Ropczyce nie wypełnią swoich zobowiązań. Stawiam też dolary przeciwko orzechom, że prawo do przedwczesnego zerwania transakcji było zawarte w umowie ramowej bądź w ISDA.

Minęło parę tygodni i kolejny dziennikarz zechciał pochylić się nad cięzkim losem Ropczyc. Tym razem pani Małgorzata Bujara napisała artykuł o strasznych opcjach, banku-krwiopijcy i biednej spółce. Niestety w artykule zabrakło wypowiedzi kogoś, kto ma jakiekolwiek pojęcie o opcjach. Ale za to mamy takie kwiatki:

Ale burmistrz Bujak nie przebiera w słowach: - Jestem prawnikiem z wykształcenia. Z prawa cywilnego miałem piątkę. Umowa podpisana między bankiem a Magnezytami była asymetryczna. Z korzyścią dla banku. To nieuczciwe z punktu widzenia prawa handlowego - ocenia.

Panie burmistrze Bujak! Jest pan przykładem tego, że prawnik nie powinien wypowiadać się na tematy finansowe. Ropczyce SA otrzymały w zamian za wystawione opcje call premię, którą zapłaciły za kupione opcje put. Gdzie tu niesymetria, gdzie korzyść dla banku? Chce pan powiedzieć, że te 19,5M to czysty przychód banku? A skąd. Bank z drugiej strony ma symetryczną sytuację, tylko że firma Ropczyce popełniła masę błędów:

• nie wiedziała jakie zawiera transakcje;
• nie zauważyła, że hedgując jedno ryzyko samo sobie wykreowała kolejne;
• nie wiedziała, że wystawione opcje na kwotę przewyższającą kwotę przychodów są dla niej czystą spekulacją i trzeba je też zahedgować (chociażby zwykły delta hedging);
• nie monitorowała na bieżąco swojej pozycji walutowej;
• brakuje jej odpowiednio wykwalifikowanej kadry.

Ostatni punkt jest znamienny. Straty na strategiach opcyjnych poniosły mniejsze i większe spółki, jak Ciech, Ropczyce, Lotos - ich głównym problemem jest brak wykwalifikowanych kadr. Firmy, głównie państwowe ale i prywatne, chcą oszczędzać na specjalistach (przykładowo, PGNiG chce płacić specjalistom od zarządzania ryzykiem i płynnością marne grosze w stosunku do zadań i odpowiedzialności, bo "ustawa kominowa" i nie można zapłacić więcej niż ma partyjny nominat na prezesowskim stołku). A potem przychodzi płacz i zgrzytanie zębów.

Happy hedging